มีเลข อย. แล้ว ต้องขอเลข ฆอ. อีกไหม? ไขข้อข้องใจที่ผู้ประกอบการมักเข้าใจผิด

หนึ่งในคำถามยอดฮิตที่ทีมงาน ฆอ.com ได้รับบ่อยที่สุดคือ “คุณแอดมินคะ สินค้าเราจด อย. ถูกต้อง มีเลข 13 หลักบนกล่องแล้ว เวลาจะโพสต์เฟซบุ๊กหรือทำคลิปติ๊กต็อก ยังต้องขอเลข ฆอ. อีกเหรอ?”

คำตอบสั้นๆ คือ “ต้องขอครับ!” และถ้าคุณยังไม่ได้ขอ แต่เริ่มโฆษณาไปแล้ว คุณกำลังเดินอยู่บนเส้นด้ายที่เสี่ยงต่อการโดนปรับหลักแสน วันนี้เราจะมาสรุปให้ฟังชัดๆ ว่าทำไมมี อย. แล้วยังไม่พอ

อย. กับ ฆอ. ต่างกันอย่างไร? (เข้าใจง่ายใน 1 นาที)

หลายคนสับสนเพราะทั้งคู่มาจากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยาเหมือนกัน แต่หน้าที่ของใบอนุญาตสองใบนี้ต่างกันโดยสิ้นเชิงครับ

1. เลข อย. (เลขสารบบอาหาร): คือการขออนุญาต “ตัวผลิตภัณฑ์” เพื่อยืนยันว่าสินค้าของคุณผลิตถูกต้องตามมาตรฐาน สะอาด ปลอดภัย และบริโภคได้

2. เลข ฆอ. (ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร): คือการขออนุญาต “คำพูดและสื่อ” ที่คุณใช้ขายของ เพื่อยืนยันว่าสิ่งที่คุณสื่อสารออกไปนั้นไม่โอ้อวดเกินจริง และไม่หลอกลวงผู้บริโภค

เปรียบเทียบง่ายๆ: เลข อย. เหมือน “ใบขับขี่” ที่บอกว่าคุณขับรถเป็น ส่วนเลข ฆอ. เหมือน “กฎจราจร” ที่บอกว่าคุณจะไปวิ่งในเส้นทางไหนได้บ้างโดยไม่เกิดอุบัติเหตุหรือทำผิดกฎหมายนั่นเองครับ

---

ทำไมมีเลข อย. แล้วถึงโฆษณาเลยไม่ได้?

ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ระบุไว้ชัดเจนว่า “การโฆษณาคุณประโยชน์ สรรพคุณ หรือคุณภาพของอาหารเพื่อประโยชน์ในทางการค้า ต้องได้รับอนุมัติข้อความ เสียง หรือภาพที่จะใช้โฆษณาจากผู้อนุญาตก่อน”

นั่นหมายความว่า:

• แม้สินค้าจะดีจริง (มี อย.)

• แม้จะพูดความจริง (เช่น วิตามินช่วยให้ผิวใสจริง)

• แต่ถ้ายังไม่ได้ “ขออนุญาตพูด” (ไม่มี ฆอ.) ถือว่าผิดกฎหมายทันที!

---

ถ้าไม่ขอ ฆอ. จะเกิดอะไรขึ้น? (อัปเดตปี 2026)

ในยุคที่ อย. ใช้ระบบ AI ตรวจจับสื่อออนไลน์ การทำงานของเจ้าหน้าที่รวดเร็วขึ้นมาก หากฝ่าฝืนคุณจะเจอกับ:

1. โทษปรับรายกระทง: ปรับไม่เกิน 5,000 บาท ต่อ 1 สื่อโฆษณา (ยิงแอด 10 ตัว ก็คูณไปครับ)

2. โทษจำคุกและปรับหนัก: หากเนื้อหาเข้าข่ายหลอกลวงหรือเกินจริง มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

3. โดนแบนจากแพลตฟอร์ม: Facebook และ TikTok อาจระงับบัญชีโฆษณาของคุณทันทีหากมีการร้องเรียนเรื่องการโฆษณาที่ผิดกฎหมาย

---

กรณีไหนบ้างที่ “ไม่ต้องขอ ฆอ.”?

เพื่อให้ความเป็นธรรม มีบางกรณีที่ อย. ผ่อนปรนให้ไม่ต้องขอเลข ฆอ. ครับ เช่น:

• การแสดงภาพสินค้าคู่กับราคา โดยไม่มีคำบรรยายสรรพคุณใดๆ

• การแสดงชื่อสินค้าและสถานที่จำหน่ายเท่านั้น

• การให้ข้อมูลเชิงวิชาการที่ไม่มีเจตนาขายสินค้า (ซึ่งในทางปฏิบัติสำหรับแม่ค้าพ่อค้าออนไลน์นั้น… ทำยากมากครับ เพราะจุดประสงค์เราคือการขาย)

---

สรุป: ปลอดภัยไว้ก่อนคือทางออกที่ดีที่สุด

การทำธุรกิจอาหารและอาหารเสริมในปัจจุบัน “ความน่าเชื่อถือ” คือสิ่งสำคัญที่สุด การมีเลข ฆอ. ระบุไว้ในสื่อโฆษณา นอกจากจะทำให้คุณนอนหลับฝันดีไม่ต้องกลัวจดหมายจาก อย. แล้ว ยังช่วยเพิ่มความมั่นใจให้ลูกค้ากล้ากดสั่งซื้อมากขึ้นด้วย

อย่าให้ความเข้าใจผิดเพียงนิดเดียว ทำกำไรที่หามาได้ต้องกลายเป็นค่าปรับ!

หากคุณยังมีคำถาม หรือรู้สึกว่าการขอ ฆอ. มันซับซ้อนเกินไป ให้ ฆอ.com เป็นผู้ช่วยดูแลคุณครับ เราเชี่ยวชาญการเปลี่ยนคำโฆษณาที่ “เสี่ยง” ให้กลายเป็นคำที่ “ผ่าน” และ “ปัง” ได้ในเวลาอันรวดเร็ว

---

ปรึกษาเรื่องการขอใบอนุญาต ฆอ. ฟรี!

• ไลน์สอบถาม: @ThaiFDA

• โทร: 099-960-0514