ยื่นขอใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) สรุปขั้นตอนและข้อควรรู้ ป้องกันโดนปรับ

เจาะลึก ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) ทำไมผู้ประกอบการสาย Food & Supplement ต้องมี?

การแข่งขันในตลาดอาหาร อาหารเสริม และเครื่องดื่มในปัจจุบันเต็มไปด้วยความท้าทาย การสื่อสารสรรพคุณของสินค้าให้เข้าถึงผู้บริโภคจึงเป็นหัวใจสำคัญอย่างมาก แต่รู้หรือไม่ว่า การโฆษณาคุณประโยชน์ สรรพคุณ หรือคุณค่าของผลิตภัณฑ์อาหาร ไม่สามารถโพสต์หรือใช้สื่อโฆษณาได้ทันที หากยังไม่ได้ยื่นขอ “ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร” หรือ “เลข ฆอ.” จากสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.)

หากกำลังวางแผนทำสื่อการตลาดสำหรับผลิตภัณฑ์อาหาร บทความนี้สรุปทุกเรื่องที่ต้องรู้เกี่ยวกับเลข ฆอ. เพื่อให้แบรนด์เติบโตได้อย่างมั่นคงและถูกต้องตามกฎหมาย

ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) คืออะไร?

ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร หรือ เลข ฆอ. คือ เอกสารรับรองจาก อย. ที่อนุญาตให้ผู้ประกอบการนำสื่อโฆษณาอาหาร (ไม่ว่าจะเป็น ภาพ เสียง ข้อความ หรือวิดีโอ) ไปเผยแพร่ต่อสาธารณะได้ โดยวัตถุประสงค์หลักคือการคุ้มครองผู้บริโภคจากการถูกหลอกลวงด้วยข้อความโฆษณาที่เป็นเท็จหรือเกินจริง

กฎหมายกำหนดไว้ว่า สื่อโฆษณาใดก็ตามที่มีการกล่าวถึงคุณประโยชน์ สรรพคุณ หรือคุณค่าของอาหาร ไม่ว่าจะผ่านสื่อออนไลน์ (Facebook, TikTok, Website, IG) หรือสื่อออฟไลน์ (แผ่นพับ ป้ายบิลบอร์ด TV) จะต้องผ่านการอนุมัติและได้รับเลข ฆอ. ก่อนทำการเผยแพร่เสมอ

ข้อความแบบไหนที่เข้าข่ายต้องขอเลข ฆอ.?

• โฆษณาสรรพคุณทางกายภาพ/สุขภาพ: เช่น ชะลอวัย เสริมภูมิคุ้มกัน บำรุงสายตา ช่วยเรื่องระบบขับถ่าย

• โฆษณาเปรียบเทียบหรือให้ข้อมูลคุณค่าทางโภชนาการ: เช่น มีวิตามินซีสูงกว่า x เท่า, แคลอรีต่ำ

• การใช้ภาพหรือคำอธิบายแสดงผลลัพธ์: เช่น ภาพ Before/After การทานผลิตภัณฑ์ (ซึ่งต้องอยู่ภายใต้เกณฑ์ที่ อย. อนุญาตเท่านั้น)

หมายเหตุ: หากเป็นเพียงการแสดงภาพบรรจุภัณฑ์ ชื่อสินค้า หรือราคา โดยไม่มีการกล่าวถึงสรรพคุณหรือคุณประโยชน์ใดๆ อาจไม่ต้องยื่นขอเลข ฆอ.

สิ่งที่ “ห้ามใช้” ในการโฆษณาอาหารเด็ดขาด

เพื่อป้องกันไม่ให้คำขอถูกปฏิเสธ หรือเสี่ยงต่อการถูกปรับตาม พระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 ควรหลีกเลี่ยงการใช้คำและข้อความประเภทนี้:

• คำอ้างในการรักษาหรือป้องกันโรค: เช่น “ลดความดัน”, “รักษาเบาหวาน”, “ต้านมะเร็ง”, “ยับยั้งเชื้อไวรัส” (อาหารไม่ใช่ยา ไม่สามารถอ้างสรรพคุณบำบัดรักษาโรคได้)

• คำการันตีผลลัพธ์แบบเด็ดขาด: เช่น “เห็นผลใน 7 วัน”, “หายขาด”, “รับประกันผล 100%”

• คำอวดอ้างเกินจริง: เช่น “ศักดิ์สิทธิ์”, “มหัศจรรย์”, “ที่สุด”, “ยอดเยี่ยมอันดับ 1” (เว้นแต่จะมีหลักฐานวิชาการรองรับอย่างชัดเจนตามเกณฑ์ อย.)

ขั้นตอนและเอกสารในการยื่นขอใบอนุญาตโฆษณาอาหาร

1. เตรียมชิ้นงานโฆษณา (Artwork/Script): จัดทำภาพนิ่ง คลิปวิดีโอ หรือสคริปต์เสียง พร้อมระบุข้อความที่จะใช้ทั้งหมดให้ชัดเจน

2. เตรียมเอกสารประกอบการยื่น:

   • สำเนาใบสำคัญการขึ้นทะเบียนอาหาร (สบ. 5 / สบ. 7 หรือใบรับรองเลข อย.)

   • เอกสารยืนยันตัวตนผู้ยื่น (หนังสือรับรองบริษัท / บัตรประชาชน)

   • เอกสารทางวิชาการ หรือผลการทดสอบทางห้องปฏิบัติการ (กรณีมีการอ้างอิงคุณค่าทางโภชนาการหรือสรรพคุณเฉพาะ)

3. ยื่นคำขอผ่านระบบ E-submission: นำส่งข้อมูลเข้าสู่ระบบของ อย. เพื่อให้เจ้าหน้าที่พิจารณา

4. แก้ไขตามคำแนะนำ (ถ้ามี): หากมีข้อความที่ไม่ผ่านเกณฑ์ เจ้าหน้าที่แจ้งให้ปรับปรุงแก้ไข

5. อนุมัติและได้รับเลข ฆอ.: เมื่อผ่านการอนุมัติ จะได้รับใบอนุญาตพร้อมเลข ฆอ. เพื่อนำไปแสดงบนสื่อโฆษณา

บทลงโทษหากโฆษณาอาหารโดยไม่มีใบอนุญาต

การโฆษณาคุณประโยชน์ สรรพคุณ หรือคุณค่าของอาหารโดยไม่ได้รับอนุญาต มีความผิดตาม พ.ร.บ. อาหาร พ.ศ. 2522:

• การโฆษณาโดยไม่ได้รับอนุญาต (มาตรา 41): มีโทษปรับไม่เกิน 5,000 บาท

• การโฆษณาเป็นเท็จหรือโอ้อวดเกินจริง (มาตรา 40): มีโทษจำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ

ให้ ThaiFDA.com เป็นตัวช่วยเรื่องยื่นขอ ฆอ. ของคุณ

ขั้นตอนการตรวจเช็กข้อความทางกฎหมาย และการเตรียมเอกสารวิชาการยื่น อย. อาจซับซ้อนและใช้เวลานาน หากใช้ข้อความไม่ตรงตามเกณฑ์อาจถูกตีกลับคำขอ ทำให้เสียเวลาและเสียโอกาสทางการตลาด

ThaiFDA.com พร้อมให้บริการรับยื่นขอใบอนุญาตโฆษณาอาหาร (ฆอ.) แบบครบวงจร โดยทีมงานมืออาชีพที่มีความเชี่ยวชาญด้านกฎหมาย อย. ช่วยคัดกรองข้อความ ให้คำปรึกษาปรับแก้ Artwork ให้ผ่านง่าย ได้รับใบอนุญาตรวดเร็ว ทำการตลาดได้อย่างสบายใจและถูกต้อง 100%