จ้าง Influencer รีวิวอาหารเสริม เจ้าของแบรนด์ต้องเตรียมตัวเรื่องกฎหมายอย่างไร?

ในยุคที่ Influencer Marketing ครองเมือง การส่งสินค้าให้คนดังรีวิวนั้นง่ายเพียงแค่ปลายนิ้ว แต่สิ่งที่เจ้าของแบรนด์หลายท่านมักมองข้ามคือ “ความรับผิดทางกฎหมาย” ที่ตามมา เพราะในสายตาของสำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา (อย.) การรีวิวโดยบุคคลอื่นเพื่อหวังผลทางการค้า มีค่าเท่ากับการโฆษณาโดยแบรนด์ 100%

หาก Influencer พูดสรรพคุณเกินจริง หรือรีวิวโดยไม่มีเลข ฆอ. คนแรกที่ อย. จะส่งหมายเรียกไปหาคือ “เจ้าของแบรนด์” ครับ

• 1. เข้าใจก่อนว่า “รีวิว” = “โฆษณา”

  ตามพระราชบัญญัติอาหาร พ.ศ. 2522 และประกาศ อย. ฉบับอัปเดตปี 2026 ระบุชัดเจนว่า การนำเสนอคุณภาพหรือสรรพคุณของอาหารผ่านสื่อออนไลน์เพื่อประโยชน์ทางการค้า ต้องได้รับอนุญาตโฆษณาก่อนเสมอ

  ดังนั้น ไม่ว่า Influencer จะบอกว่า “รีวิวจากใจ” หรือ “ใช้เองจริง” ตราบใดที่มีการจ้างงานหรือส่งสินค้าให้รีวิวเพื่อหวังผลทางการค้า ต้องมีเลข ฆอ. กำกับในโพสต์นั้นๆ ครับ

  ---

  2. ขั้นตอนการเตรียมตัวสำหรับเจ้าของแบรนด์

  🚩 ขั้นที่ 1: ตรวจสอบ “สคริปต์” และ “คำพูด” อย่างละเอียด

  ก่อนเริ่มงาน คุณต้องแจ้ง Influencer ถึงลิสต์ “คำต้องห้าม” อย่างเด็ดขาด เช่น:

  • ห้ามอ้างรักษาโรค: รักษาเบาหวาน, แก้ปวดเข่า, ป้องกันมะเร็ง

  • ห้ามการันตีผลลัพธ์: ผอมทันใจใน 3 วัน, ขาวขึ้นจริง 100%, เห็นผลตั้งแต่ซองแรก

  • ห้ามเปรียบเทียบ Before/After: การใช้ภาพก่อนและหลังทานที่เห็นการเปลี่ยนแปลงชัดเจนเกินไป (อย. ปี 2026 เข้มงวดเรื่องนี้มากครับ)

  🚩 ขั้นที่ 2: การขอใบอนุญาตโฆษณา (เลข ฆอ.)

  คุณไม่สามารถนำคลิปที่ Influencer ถ่ายเสร็จแล้วไปโพสต์ได้ทันที แต่ต้องนำ “ร่างเนื้อหา” (Script/Storyboard) หรือ “ตัวคลิปวิดีโอ” นั้นไปยื่นขออนุญาตโฆษณาที่ อย. เพื่อรับเลข ฆอ. เสียก่อน

  • Tip: หากเป็นแคมเปญใหญ่ที่จ้างหลายคน แนะนำให้ทำรูปแบบการนำเสนอให้เป็น Standard เดียวกัน เพื่อยื่นขอเลข ฆอ. ครั้งเดียวครอบคลุมหลายสื่อ

  🚩 ขั้นที่ 3: ระบุข้อความบังคับและเลข ฆอ. ในสื่อ

  เมื่อได้รับใบอนุญาตแล้ว ในสื่อที่ Influencer เผยแพร่ต้องมีการแสดง:

  • เลข ฆอ. (ใบอนุญาตโฆษณาอาหาร)

  • คำเตือน: เช่น “อ่านคำเตือนในฉลากก่อนบริโภค” หรือ “ไม่มีผลในการป้องกันหรือรักษาโรค”

  ---

  3. บทลงโทษที่เจ้าของแบรนด์ต้องรับผิดชอบ

  หากปล่อยให้ Influencer รีวิวแบบ “สายดาร์ก” หรือไม่ผ่านการตรวจ ฆอ. โทษที่จะได้รับในปี 2026 มีดังนี้ครับ:

  • โฆษณาโดยไม่รับอนุญาต: ปรับไม่เกิน 5,000 บาท (ต่อ 1 คลิป/โพสต์)

  • โฆษณาเกินจริง/หลอกลวง: จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 30,000 บาท (หรือทั้งจำทั้งปรับ)

  • การระงับช่องทาง: อย. มีอำนาจสั่งให้แพลตฟอร์ม (FB/TikTok/IG) ปิดกั้นการมองเห็นหรือระงับบัญชีโฆษณาอย่างถาวรหากพบการทำผิดซ้ำซ้อน

  ---

  4. Checklist: สิ่งที่แบรนด์ควรมีในสัญญาจ้าง Influencer

  เพื่อป้องกันตัวเองทางกฎหมาย ในสัญญาจ้างควรระบุข้อความดังนี้:

  1. Influencer ต้องปฏิบัติตามแนวทางการโฆษณาของ อย. อย่างเคร่งครัด

  2. Influencer ห้ามตัดต่อหรือเผยแพร่สื่อที่อยู่นอกเหนือจาก “แบบที่ได้รับอนุญาต ฆอ.” แล้วเท่านั้น

  3. หากมีการค่าปรับเกิดขึ้นจากการพูดนอกสคริปต์หรือการกระทำโดยพลการ Influencer ต้องเป็นผู้รับผิดชอบ (ในส่วนที่ตกลงกันไว้)

  ---

  สรุป: ทำธุรกิจระยะยาว ต้องโปร่งใสและถูกกฎหมาย

  การจ้าง Influencer คือการลงทุนที่ดี แต่การจ้างแบบ “เสี่ยงดวง” กับกฎหมาย อย. คือการเอาอนาคตของแบรนด์ไปเสี่ยงโดยไม่จำเป็นครับ

  ให้ ฆอ.com ช่วยดูแลแคมเปญ Influencer ของคุณ เรามีบริการให้คำปรึกษาตั้งแต่ขั้นตอนการ Pre-Screen Script ของอินฟลูฯ ว่าคำไหนผ่าน คำไหนเสี่ยง พร้อมดำเนินการยื่นขอใบอนุญาต ฆอ. ให้แบบครบวงจร เพื่อให้แบรนด์ของคุณได้รับทั้งยอดขายและความมั่นใจในความถูกต้อง 100%

  ---

  กังวลเรื่องรีวิวของ Influencer ใช่ไหม? [คลิกเพื่อปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ ฆอ.com วันนี้]